Anestezi
Hayır, modern anestezi yöntemleriyle bu çok nadirdir.
Anestezi Türleri
Genel anestezi: Tam uyku hali.
Spinal/epidural anestezi: Belden aşağısı uyuşturulur.
Lokal anestezi: Sadece işlem yapılacak bölge uyuşturulur.
Sedasyon: Hafif uyku hali, bilinç açıktır ama rahatlamış olursunuz.
Anestezi etkisi geçtikten sonra ağrı olabilir, ancak ağrı kesicilerle kontrol altına alınır.
Risk her zaman vardır ama günümüzde çok güvenlidir ve sürekli izlenirsiniz.
Ameliyat sonrası genellikle 1-2 saat içinde uyanırsınız.
Anestezi Sonrası Süreç
Uyanma odasında takip
Bulantı, titreme veya baş dönmesi olabilir (geçicidir)
Doktorunuz ağrı kontrolü sağlar
Aynı gün taburcu olunacaksa, yalnız gelinmemesi önerilir
Bazı kişilerde olabilir, ilaçlarla önlenebilir veya azaltılabilir.
Genellikle 6-8 saat öncesinden hiçbir şey yememeniz istenir.
Anestezi Öncesi Hazırlık
Açlık süresi (6-8 saat)
Kullanılan ilaçların bildirilmesi
Kronik hastalıkların (şeker, tansiyon vs.) paylaşılması
Geçmişte yaşanan alerji veya komplikasyonların aktarılması
Evet, ama anestezi doktorunuz özel önlem alacaktır.
Evet, sadece uygulanan bölge uyuşur, bilinciniz açıktır.
Spor Yaralanmaları
Burkulmalar, kas zorlanmaları, bağ yırtıkları (özellikle dizde), menisküs yırtığı, omuz çıkığı ve stres kırıkları en sık görülenlerdir.
İlk 24-48 saatte RICE uygulanmalı:
Rest (dinlen),
Ice (buz uygula),
Compression (sıkıştırıcı bandaj),
Elevation (yaralı bölgeyi yukarıda tut).
20 dakika aralıklarla, ilk 24-48 saat içinde günde birkaç kez uygulanmalı.
Şiddetli ağrı, şişlik, morarma, hareket kısıtlılığı varsa mutlaka doktora başvurmalısınız.
Bazı bağ yırtıkları (örn. ön çapraz bağ), menisküs yırtıkları gibi durumlarda cerrahi gerekebilir. Ancak çoğu durum fizik tedaviyle iyileşebilir.
Yaralanmanın türüne göre değişir. Hafif burkulmalarda 1-2 hafta, bağ yırtıklarında ise 3-6 ay sürebilir.
Isınma ve esneme yapın
Uygun ayakkabı ve ekipman kullanın
Aşırı antrenmandan kaçının
Kasları güçlendirin
Hafif kas ağrısı normaldir ama şiddetli, sürekli veya şişlikle birlikteyse yaralanma olabilir.
Ortopedi ve Travmatoloji – Sık Sorulan Sorular
Kemik, eklem, kas, tendon, bağ ve omurga hastalıkları ile travmalar (kırık, çıkık, yaralanma) bu bölümün ilgi alanına girer.
Kırık ve çıkık şüphesi
Uzun süren kas veya eklem ağrısı
Şişlik, hareket kısıtlılığı
Spor yaralanmaları
Bel, boyun, diz, omuz ve kalça ağrıları
Genellikle ani durma, yön değiştirme, sıçrama sonrası iniş veya dizin dönmesiyle yırtılır. Futbol, basketbol, kayak gibi sporlarda sık görülür.
Dizde “kopma” hissi
Şişlik (ilk saatlerde)
Ağrı
Dizin boşalması veya güvensizlik hissi
Hareket kısıtlılığı
Muayene, özel testler ve genellikle MR görüntüleme ile kesin tanı konur.
Artroskopik (kapalı) yöntemle, genellikle kişinin kendi tendonlarından (hamstring veya patellar tendon) yeni bağ yapılır.
Tekrar yırtılma riski var mı?
Evet. Uygun rehabilitasyon yapılmazsa veya erken dönemde yoğun spora dönülürse tekrar yırtılma riski olabilir.
Evet. Çatlak, kemiğin tam olarak ayrılmadığı bir hasarken; kırıkta kemik bütünlüğü bozulur. Ancak her ikisi de ciddiye alınmalı.
Her kırık ameliyat gerektirmez. Kırığın yeri, tipi ve hastanın genel durumu değerlendirilerek karar verilir.
Diz veya kalça ekleminde ciddi kireçlenme, ağrı ve hareket kısıtlılığı olan hastalarda, diğer tedaviler işe yaramıyorsa yapılır.
Bazı küçük yırtıklar fizik tedaviyle iyileşebilir. Ama büyük yırtıklarda cerrahi gerekebilir.
Bazı durumlar yaşla birlikte düzelebilir, ancak şüphede kalındığında ortopedi uzmanı değerlendirmelidir.
İlk aşamada ilaç, egzersiz ve fizik tedavi önerilir. İleri aşamada enjeksiyon veya protez ameliyatı gerekebilir.
Topukta kemik çıkıntısı ve çevre dokularda iltihaplanmadır. Dinlenme, tabanlık, egzersiz ve gerekirse enjeksiyonlarla tedavi edilir.
Hayır. Doğuştan kalça çıkığı (DDH) bebeklerde başlar ama geç teşhis edilirse erişkin dönemde ağrı ve yürüme bozukluğuna neden olabilir.
Doğru kullanıldığında, doktor önerisiyle seçilirse destekleyici ekipmanlar ciddi rahatlama sağlayabilir.
Doktorun önerisine göre değişir. Ameliyat sonrası erken dönemde başlanması, iyileşmeyi hızlandırır.
Başlangıçta uygun ayakkabı ve silikon makara kullanılabilir. İleri vakalarda cerrahi gerekebilir.
Ağrı yoksa genellikle normaldir. Ancak ağrı, şişlik veya kilitlenme varsa doktora başvurulmalıdır.
Genetik yatkınlık, kas zayıflığı veya travmaya bağlı olabilir. Egzersiz, fizik tedavi ve gerekirse cerrahi ile tedavi edilir.
Hayır, kıkırdak kendini yenileyemez. Hafif hasarlarda fizik tedavi; ileri vakalarda cerrahi gerekebilir (mikrokırık, mozaikplasti vs.).
Operasyonun türüne göre değişir. Basit girişimlerde birkaç hafta, protez ameliyatlarında 3-6 ay sürebilir.
Bazıları önlenebilir. Düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, kilo kontrolü, doğru duruş ve uygun ayakkabı seçimi önemlidir.